VienDan.comViện Dẫn
APA 7 cho bài báo và hội thảo

Bài báo có mã số bài thay số trang trong APA 7: Article number, phụ bản, số đặc biệt

Tạp chí trực tuyến đánh mã số bài thay cho trang: ghi Article kèm mã thế nào trong APA 7, trích nguyên văn ra sao, cách ghi phụ bản và số đặc biệt.

Overhead view of a tidy study desk in Da Lat with a closed laptop, coffee, and a thin stack of stapled article pages, cool overcast light, hands resting on the pages

Khi bài báo không có khoảng trang mà có mã số bài, APA 7 thay khoảng trang bằng chữ “Article” kèm mã số đó, ví dụ Tên tạp chí, 8(2), Article 102345. Mã số bài là cách nhiều tạp chí trực tuyến, nhất là tạp chí truy cập mở, định vị từng bài thay cho số trang trong một số in. Số trang 1, 2, 3 trên bản PDF của những bài này chỉ là trang nội bộ của tệp, không ghi thành khoảng trang trong danh mục.

Bài này giải thích cách nhận ra mã số bài, cách ghi trong danh mục tiếng Việt, cách ghi vị trí khi trích nguyên văn, rồi mở rộng sang hai dạng đánh số lạ khác của tạp chí: phụ bản và số đặc biệt. Cuối bài là bảng xử lý khi mục thiếu một trong các yếu tố tập, số, trang. Tác giả, tạp chí, mã số đều là ví dụ giả định.

Mã số bài là gì và nhận ra ở đâu

Tạp chí in truyền thống xếp các bài liên tiếp trong một số, nên mỗi bài có trang đầu và trang cuối trong số đó. Tạp chí chỉ phát hành trực tuyến thì không cần xếp trang: mỗi bài được đăng ngay khi sẵn sàng và nhận một mã định vị riêng, gọi là mã số bài (article number), có nơi gọi là mã định vị điện tử. Mã có thể là dãy số thuần, hoặc số kèm chữ cái đầu như e0123456.

Bạn nhận ra mã số bài ở dòng thông tin tạp chí trên trang đầu bài: thay vì “tr. 45–58”, dòng này ghi “Article 102345”, “Bài số 102345”, “e0123456” hoặc một mã đặt cạnh tập và số. Một dấu hiệu khác: bản PDF đánh trang bắt đầu từ 1 cho mọi bài, và đầu trang thường ghi “1 of 12”, “2 of 12”. Khi thấy dấu hiệu đó mà không có khoảng trang trong số, gần như chắc bài dùng mã số bài.

Đừng nhầm mã số bài với DOI. DOI bắt đầu bằng 10. và có dấu gạch chéo; mã số bài là con số ngắn hơn, thường cũng xuất hiện ở cuối mã DOI của bài. Một mục APA đầy đủ cho bài loại này có cả hai: mã số bài ở vị trí khoảng trang, DOI ở cuối mục.

Cách ghi mã số bài trong danh mục

Khuôn APA 7: Tác giả. (Năm). Tên bài. Tên tạp chí, tập(số), Article mã số. DOI. Chữ “Article” viết hoa chữ đầu, không in nghiêng, có dấu cách trước mã số. Ví dụ giả định: Từ, M. Q., & Giang, H. P. (2024). Đánh giá chất lượng nước giếng khoan ở vùng ven biển. Tạp chí Môi trường Mở Q, 8(2), Article 102345. doi.org/10.xxxx/xxxxx.

Trong bài tiếng Việt, có nơi dịch “Article” thành “Bài” hoặc “Bài số”, có nơi giữ tiếng Anh vì đó là cách tạp chí in. Cẩm nang APA không quy định cho bài tiếng Việt, nên làm theo quy định của khoa nếu có; nếu không, giữ “Article” cho nguồn tiếng Anh là lựa chọn ít gây tranh cãi nhất. Dù chọn cách nào, đừng ghi đồng thời cả mã số bài và khoảng trang “1–12” của tệp PDF.

Lỗi phổ biến nhất với loại bài này là ghi “1–12” làm khoảng trang, vì đó là con số nhìn thấy trên tệp. Con số này không định vị được gì: hàng trăm bài khác trong cùng tập cũng có “trang 1–12”. Lỗi phổ biến thứ hai là bỏ trống phần trang mà không ghi mã số bài, làm mục trông như thiếu thông tin.

Trích nguyên văn khi bài không có trang thật

PDF có đánh trang: dùng số trang của tệp. Khi bài có mã số bài và bản PDF đánh số trang 1, 2, 3, hướng dẫn của APA cho phép dùng số trang của tệp trong phần trích trong bài, ví dụ (Từ & Giang, 2024, tr. 6). Danh mục vẫn ghi mã số bài, không ghi khoảng trang.

Không có trang: dùng số đoạn. Nếu bài chỉ có bản trang web không chia trang, ghi số đoạn, ví dụ (Từ & Giang, 2024, đoạn 4). Đếm đoạn từ đầu phần thân bài.

Bài dài nhiều mục: dùng tên mục kèm số đoạn. Đếm đoạn từ đầu bài sẽ dễ sai với bài dài. APA cho phép ghi tên tiểu mục rồi số đoạn trong tiểu mục đó, ví dụ (Từ & Giang, 2024, mục Phương pháp, đoạn 2). Tên mục dài thì rút gọn và đặt trong ngoặc kép.

Không ghi số trang tự đặt. Không tự đánh trang theo bản in thử của bạn hay theo trình đọc PDF. Người đọc khác mở bài sẽ không thấy cùng số trang, và vị trí bạn ghi trở nên vô nghĩa.

Phụ bản của tạp chí

Phụ bản (supplement) là phần tạp chí phát hành thêm, ngoài các số thường kỳ, thường để đăng tóm tắt hội nghị, hướng dẫn chuyên môn hay một chuyên đề. Phụ bản có ký hiệu riêng, và số trang đôi khi mang chữ cái đầu, ví dụ S12–S20. Nguyên tắc chung khi ghi bài trong phụ bản là giữ đúng ký hiệu tạp chí in: ký hiệu phụ bản đặt ở vị trí số kỳ trong ngoặc, số trang giữ cả chữ cái.

Ví dụ giả định: Âu, T. B. (2022). Tóm tắt kết quả khảo sát dinh dưỡng học đường. Tạp chí Dinh dưỡng Giả Định, 14(Suppl. 2), S12–S20. Viết “Suppl.” hay “Phụ bản” trong bài tiếng Việt là quy ước của trường; cẩm nang APA không có ví dụ riêng cho mọi dạng phụ bản, nên đối chiếu cẩm nang và quy định khoa khi tạp chí dùng ký hiệu lạ.

Với tạp chí trong nước, “phụ bản” đôi khi chỉ một số chuyên đề có đánh số riêng. Khi đó áp cách đã nói ở bài về tạp chí khoa học Việt Nam: ghi đúng ký hiệu tạp chí in, giữ một cách cho cả danh mục. Bài trong phụ bản tóm tắt hội nghị thường chỉ là tóm tắt; nếu có bản đầy đủ đăng sau, nên trích bản đó.

Số đặc biệt: trích một bài hay cả số

Số đặc biệt (special issue) là một số tạp chí dành trọn cho một chủ đề, có người biên tập khách mời. Khi bạn trích một bài trong số đặc biệt, ghi bài đó như bài báo bình thường: tập, số, trang hoặc mã số bài, DOI. Không cần nêu tên số đặc biệt hay người biên tập.

Khi bạn trích cả số đặc biệt, ví dụ để giới thiệu một hướng nghiên cứu được cả số bàn tới, APA 7 đặt người biên tập ở vị trí tác giả kèm “(Eds.)” (bài tiếng Việt thường ghi “(Biên tập)”), rồi năm, tên số đặc biệt kèm mô tả trong ngoặc vuông cho biết đây là số đặc biệt, rồi tên tạp chí in nghiêng, tập in nghiêng và số trong ngoặc. Không có khoảng trang vì bạn trích cả số. Ví dụ giả định: Hồ, V. N., & Kha, T. D. (Biên tập). (2023). Giáo dục nghề nghiệp ở vùng nông thôn [Số đặc biệt]. Tạp chí Giáo dục Nghề nghiệp K, 11(4).

Phần trích trong bài cho cả số là họ của những người biên tập và năm, ví dụ (Hồ & Kha, 2023). Cách này ít dùng trong luận văn sinh viên, nhưng có ích khi bạn viết phần tổng quan và muốn chỉ ra rằng một chủ đề đã được dành riêng cả một số tạp chí.

Mục thiếu tập, số hoặc trang: xử lý thế nào

Nguyên tắc của APA 7 là bỏ yếu tố không có, giữ những yếu tố còn lại theo đúng thứ tự. Bảng dưới áp nguyên tắc đó cho các trường hợp hay gặp (số liệu giả định).

Tạp chí cóPhần đuôi theo APA 7Ghi chú
Tập, số, trang8(2), 45–58Khuôn đầy đủ
Tập, trang, không số kỳ8, 45–58Bỏ phần ngoặc
Tập, số, mã số bài8(2), Article 102345Mã số thay khoảng trang
Tập, mã số bài8, Article 102345Bỏ phần ngoặc
Chỉ năm, không tập, số, trangKết thúc ở tên tạp chí, rồi DOI hoặc đường dẫnThường gặp ở tạp chí trực tuyến nhỏ

Trước khi kết luận tạp chí “không có” một yếu tố, hãy kiểm trang thông tin của số và trang của bài trên cổng tạp chí. Nhiều trường hợp yếu tố có tồn tại nhưng không in trên trang đầu bài. Nếu thật sự không có, đừng bịa thêm cho đủ khuôn. Một mục ngắn mà đúng vẫn tốt hơn một mục đủ khuôn nhưng có con số tự đặt, vì người chấm tra con số đó sẽ không ra gì và bắt đầu nghi ngờ cả những mục khác. Khi gặp dạng thiếu yếu tố lạ hơn bảng trên, ghi lại cách bạn xử lý vào bảng quy ước riêng và áp cùng cách cho mọi bài của tạp chí đó.

Kiểm phần đuôi của mọi bài tạp chí trực tuyến trước khi nộp

Danh mục của một tiểu luận hiện nay thường có nhiều bài từ tạp chí trực tuyến, và lỗi phần đuôi lặp lại theo cùng một kiểu. Một lượt soát riêng cho nhóm bài này mất khoảng mười lăm phút:

  1. Lọc trong bảng ghi chép những bài lấy từ tạp chí chỉ phát hành trực tuyến hoặc tạp chí truy cập mở.
  2. Với từng bài, mở trang đầu bản PDF và trang của bài trên cổng tạp chí, xem dòng thông tin ghi khoảng trang hay mã số bài.
  3. Nếu là mã số bài, sửa mục trong danh mục: xoá khoảng trang dạng 1–12 nếu có, thêm chữ Article và mã số đúng từng ký tự.
  4. Kiểm phần trích nguyên văn của bài đó trong thân bài: số trang dùng có phải số trang của tệp PDF không, hay bạn đã tự đếm.
  5. Đối chiếu mã số bài với phần cuối mã DOI; hai con số thường khớp nhau, lệch là dấu hiệu đã chép nhầm.
  6. Ghi vào bảng quy ước riêng cách bạn đã chọn cho chữ Article (giữ tiếng Anh hay dịch), để áp đồng loạt.

Sau lượt soát này, mọi mục bài báo trong danh mục của bạn sẽ có phần đuôi rõ ràng: khoảng trang thật, hoặc mã số bài, hoặc không có gì vì tạp chí thật sự không có. Người chấm nhìn vào sẽ thấy sự nhất quán, và đó là điều họ đánh giá trước tiên ở một danh mục.

Câu hỏi thường gặp

Bài có mã số bài thì danh mục có ghi số trang không?

Không. Mã số bài thay cho khoảng trang. Số trang 1 tới 12 trên tệp PDF chỉ là trang nội bộ của bài, không định vị được bài trong tập. Bạn chỉ dùng số trang đó trong phần trích trong bài khi trích nguyên văn.

Chữ Article có in nghiêng không?

Không. Trong mục APA 7, chỉ tên tạp chí và số tập in nghiêng. Chữ Article và mã số bài viết thường, đặt sau dấu phẩy, đứng ở vị trí mà bài báo truyền thống đặt khoảng trang.

Mã số bài có chữ e ở đầu thì có giữ không?

Có. Ghi đúng mã như tạp chí in, kể cả chữ cái đầu. Chữ cái đó là một phần của mã định vị; bỏ đi có thể khiến người đọc không tìm được bài hoặc tìm nhầm bài khác.

Trích một bài trong số đặc biệt có cần nhắc người biên tập khách mời không?

Không. Bài trong số đặc biệt được ghi như bài báo thông thường, tác giả là người viết bài. Người biên tập chỉ xuất hiện khi bạn trích cả số đặc biệt như một tác phẩm.

Tạp chí trực tuyến không có tập, số, trang thì ghi gì?

Ghi tác giả, năm, tên bài, tên tạp chí in nghiêng, rồi DOI hoặc đường dẫn tới bài. Đây là cách áp nguyên tắc bỏ yếu tố không có. Kiểm kỹ trên trang tạp chí trước khi kết luận thiếu, vì nhiều khi thông tin chỉ không in trên tệp PDF.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138