VienDan.comViện Dẫn
Trích dẫn nguồn số: web, video, dữ liệu, AI

Trích dẫn podcast, hội thảo trực tuyến và bài giảng theo APA 7: khi nào vào danh mục

Mẫu APA 7 cho tập podcast, cả chương trình podcast, hội thảo trực tuyến có ghi hình, slide bài giảng; buổi học không ghi lại thì trích như trao đổi cá nhân.

Vietnamese graduate student in Hai Phong commuting on a city bus, earphones in, looking out of the window at a rainy street, phone face down on lap, soft grey light

Theo APA 7, một tập podcast được ghi: Người dẫn (Host). (Năm, tháng ngày). Tên tập (Số tập) [Audio podcast episode]. Trong Tên podcast. Đơn vị sản xuất. URL; một hội thảo trực tuyến có ghi hình được ghi: Tác giả. (Năm, tháng ngày). Tên hội thảo [Webinar]. Đơn vị tổ chức. URL. Bài giảng trực tiếp, buổi nói chuyện không ghi lại và không có tài liệu công bố thì không vào danh mục; bạn trích chúng trong bài như trao đổi cá nhân.

Ranh giới giữa “vào danh mục” và “chỉ trích trong bài” là chỗ sinh viên hay sai nhất với loại nguồn này. Bài dưới đây giải thích ranh giới đó, rồi đi qua mẫu cho từng loại, cách ghi vai trò người dẫn, mốc thời gian khi trích lời nói. Tên người, tên chương trình trong mẫu là ví dụ giả định.

Câu hỏi đầu tiên: người đọc có nghe, xem lại được không

APA 7 đưa vào danh mục những nguồn người đọc có thể truy xuất. Một tập podcast đăng công khai, một hội thảo trực tuyến có bản ghi hình trên trang của đơn vị tổ chức, một bộ slide bài giảng đăng công khai đều truy xuất được, nên vào danh mục. Một buổi học trên lớp không ghi hình, một cuộc gọi trực tuyến với chuyên gia, một bài nói chuyện ở hội thảo không có kỷ yếu và không có bản ghi thì người đọc không thể lần lại, nên APA 7 xếp vào nhóm trao đổi cá nhân (personal communication).

Trao đổi cá nhân chỉ xuất hiện trong bài, không vào danh mục. Mẫu trích là tên người với chữ cái đầu tên trước họ, cụm “personal communication” và ngày đầy đủ, ví dụ giả định: (H. T. Le, personal communication, March 18, 2025). Bài tiếng Việt nhiều nơi dùng “trao đổi cá nhân” và ghi ngày theo kiểu Việt; tên người Việt thì nhiều trường giữ nguyên họ tên.

Một ngoại lệ hay gặp trong ngành giáo dục: bài giảng hoặc slide đăng trong hệ thống học trực tuyến của trường, chỉ sinh viên lớp đó vào được. Nếu bài của bạn chỉ nộp cho giảng viên lớp ấy, nhiều người hướng dẫn chấp nhận đưa vào danh mục với URL của hệ thống. Nếu bài hướng tới người đọc bên ngoài, coi như không truy xuất được.

Mẫu podcast: một tập và cả chương trình

Các mẫu là ví dụ giả định. Phần trong ngoặc đơn sau tên người là vai trò; với podcast, vai trò thường là người dẫn hoặc nhà sản xuất điều hành.

  • Một tập podcast tiếng Anh: Nguyen, T. (Host). (2024, September 9). Why rivers change course (No. 57) [Audio podcast episode]. In Earth Stories. River Media Lab. URL
  • Một tập podcast tiếng Việt: Lê Hồng H. (Người dẫn). (2025, ngày 21 tháng 3). Đọc sách chậm có giúp nhớ lâu hơn (Số 12) [Tập podcast]. Trong Thư Viện Nói. Nhóm Sản xuất X. URL
  • Tập podcast có hình: Vo, K. (Host). (2023, May 2). Lab safety habits that stick (No. 8) [Video podcast episode]. In The Bench Hour. Campus Science Network. URL
  • Cả một chương trình podcast: Tran, A. (Executive Producer). (2021–present). Small Data Talks [Audio podcast]. Data Learning Group. URL
  • Tập không đánh số: bỏ phần “(No. …)”, giữ nguyên phần còn lại.

Để ý kiểu chữ: tên tập không in nghiêng, tên chương trình in nghiêng — giống quan hệ giữa tên bài và tên tạp chí. Khi trích cả chương trình, tên chương trình chuyển lên vị trí tiêu đề và in nghiêng, khoảng năm thay cho ngày cụ thể. Nếu bạn nghe qua một ứng dụng và không có URL công khai cho tập đó, APA 7 cho bỏ URL.

Ghi vai trò người dẫn và người được mời

Người dẫn là tác giả của tập. Trong danh mục, người dẫn đứng ở vị trí tác giả với vai trò ghi trong ngoặc đơn. Nếu tập có hai người dẫn, ghi cả hai, mỗi người một vai trò, nối bằng dấu “&” như tác giả thường.

Khách mời không vào vị trí tác giả. Một tập podcast phỏng vấn chuyên gia vẫn ghi người dẫn làm tác giả. Tên khách mời có thể nằm trong tên tập; nếu không, bạn nêu tên họ trong câu văn khi trích lời của họ, như với video.

Nhà sản xuất điều hành khi trích cả chương trình. Với cả chương trình, APA 7 có ví dụ ghi người dẫn hoặc nhà sản xuất điều hành làm tác giả. Hãy lấy người được ghi rõ nhất trên trang của chương trình. Nếu không có tên người nào, ghi đơn vị sản xuất làm tác giả.

Đơn vị sản xuất ở vị trí nhà xuất bản. Đơn vị sản xuất là đài, nhóm hay tổ chức đứng sau chương trình. Không phải tên ứng dụng hay dịch vụ phát bạn dùng để nghe; cùng một chương trình có thể có trên nhiều dịch vụ, nên tên dịch vụ không giúp nhận diện nguồn.

Vai trò bằng tiếng Việt hay tiếng Anh. Nguồn tiếng Anh giữ “(Host)”, “(Executive Producer)”. Nguồn tiếng Việt trong danh mục tiếng Việt có thể ghi “(Người dẫn)”, “(Nhà sản xuất)”. Kiểm hướng dẫn trình bày của khoa và giữ một lối cho mọi nhãn.

Hội thảo trực tuyến và buổi nói chuyện có ghi hình

Hội thảo trực tuyến có bản ghi hình công khai được ghi với nhãn “[Webinar]”. Ví dụ giả định: Hoang, P. (2024, October 15). Writing a literature review that argues [Webinar]. Graduate Writing Center X. URL. Tác giả là người trình bày hoặc đơn vị tổ chức nếu không có tên người trình bày cụ thể; tên hội thảo in nghiêng; đơn vị tổ chức ở vị trí nhà xuất bản.

Nếu bản ghi hình được đăng lên kênh chia sẻ video thay vì trang của đơn vị tổ chức, nhiều người ghi theo mẫu video với tài khoản đăng làm tác giả. Hai cách đều có cơ sở; chọn theo nơi bạn thật sự đã xem và để người đọc tìm được đúng bản đó.

Bài trình bày tại hội nghị khoa học có kỷ yếu hoặc có tóm tắt trong chương trình hội nghị thuộc loại khác, gọi là bài trình bày hội nghị, với nhãn như “[Paper presentation]” hay “[Poster presentation]”. Loại này nằm ở danh mục bài báo và hội thảo của Viện Dẫn. Điểm phân biệt: hội thảo trực tuyến thường là buổi đào tạo, chia sẻ do một đơn vị tổ chức; bài trình bày hội nghị là một phần trong chương trình của một hội nghị khoa học.

Khi trích nguyên văn lời người nói trong bản ghi, dùng mốc thời gian như với video: (Hoang, 2024, 25:10).

Bài giảng, slide và ghi chép: loại nào ghi thế nào

Sinh viên hay muốn trích bài giảng của thầy cô. Bảng dưới tóm tắt cách xử lý theo tình trạng của tài liệu; tên trong mẫu là giả định.

Tình trạngCách tríchVí dụ giả định
Bài giảng trực tiếp, không ghi hình, không có tài liệuTrao đổi cá nhân, chỉ trong bài(Q. Tran, trao đổi cá nhân, ngày 3 tháng 4, 2025)
Slide bài giảng đăng công khaiDanh mục, nhãn mô tả định dạng tệpTran, Q. (2025). Thống kê suy luận: Kiểm định t [Slide bài giảng]. Khoa Toán X. URL
Ghi chú bài giảng đăng công khaiDanh mục, nhãn [Lecture notes]Tran, Q. (2025). Ôn tập chương 3 [Ghi chú bài giảng]. Khoa Toán X. URL
Bài giảng ghi hình đăng công khaiDanh mục, theo mẫu videoKhoa Toán X. (2025, ngày 7 tháng 4). Kiểm định t một mẫu [Video]. URL
Slide trong hệ thống nội bộ của lớpDanh mục nếu người đọc là lớp đó; không thì trao đổi cá nhânHỏi giảng viên cách họ muốn ghi

Có một câu hỏi đáng đặt trước khi trích bài giảng: ý đó có phải của giảng viên không, hay giảng viên đang trình bày kiến thức từ sách? Nếu là kiến thức từ giáo trình, trích giáo trình sẽ mạnh hơn. Bài giảng là nguồn hợp lý khi bạn dẫn một cách tiếp cận, ví dụ hoặc nhận định riêng của người giảng.

Trích lời nói từ nguồn âm thanh sao cho chính xác

Nguồn âm thanh khó trích hơn văn bản vì không có chữ để chép. Các bước sau giúp giảm sai lệch.

  1. Nghe trọn đoạn chứa ý bạn cần trước khi chép, để không cắt câu khỏi ngữ cảnh.
  2. Ghi mốc thời gian bắt đầu của câu định trích; với podcast, ứng dụng nghe thường hiện thời gian đã phát.
  3. Chép từng chữ, nghe lại ít nhất một lần; nếu dùng bản chép lời tự động, coi đó là bản nháp phải sửa, nhất là tên riêng, thuật ngữ và con số.
  4. Lược phần ngập ngừng, lặp từ bằng dấu ba chấm; thêm chữ để rõ nghĩa trong ngoặc vuông; không đổi ý người nói.
  5. Nếu câu nói là của khách mời, nêu tên khách mời trong câu văn của bạn trước câu trích.
  6. Đặt trích dẫn với tác giả theo danh mục và mốc thời gian, ví dụ giả định (Nguyen, 2024, 18:22).

Nếu bạn cần đưa bản chép lời dài của một buổi phỏng vấn tự thực hiện, đó là dữ liệu nghiên cứu của bạn chứ không phải nguồn trích dẫn; cách xử lý thuộc về phương pháp nghiên cứu và đạo đức nghiên cứu, kể cả việc xin phép người được phỏng vấn.

Trích trong bài: một vài tình huống cụ thể

Trích trong bài của tập podcast theo người dẫn và năm, ví dụ giả định (Nguyen, 2024); trích cả chương trình theo người đứng tên chương trình và năm bắt đầu, (Tran, 2021). Hội thảo trực tuyến theo người trình bày và năm, (Hoang, 2024). Như mọi nguồn khác, ngày tháng chỉ ghi trong danh mục, trong bài chỉ cần năm.

Khi trích lời khách mời trong một tập podcast, đưa tên khách mời vào câu văn để người đọc biết ai nói: “Khách mời của tập này, một kỹ sư thuỷ lợi, cho rằng…” rồi đặt (Nguyen, 2024, 18:22) sau câu trích. Nếu bạn dẫn nhiều ý từ cùng một tập, mỗi ý một mốc thời gian riêng sẽ giúp người chấm kiểm nhanh.

Với trao đổi cá nhân, nhớ ghi ngày cụ thể chứ không chỉ năm, vì đó là thông tin duy nhất giúp phân biệt các lần trao đổi. Nếu cùng một người trao đổi với bạn nhiều lần về các ý khác nhau, mỗi lần trích ghi đúng ngày của lần trao đổi đó. Không ghi số điện thoại, địa chỉ thư hay chức danh dài dòng; tên và ngày là đủ, chức danh nếu cần thì đưa vào câu văn.

Câu hỏi thường gặp

Hội thảo trực tuyến phải đăng ký mới xem lại được thì có vào danh mục không?

Nếu ai cũng có thể đăng ký để xem bản ghi, kể cả có điều kiện như điền thông tin, thì nguồn vẫn truy xuất được và vào danh mục như bình thường, với URL của trang đăng ký hoặc trang chứa bản ghi. Chỉ khi bản ghi giới hạn cho người đã tham dự trực tiếp thì mới coi như không truy xuất được.

Podcast có cả bản chép lời trên trang thì trích bản nào?

Trích tập podcast, vì đó là tác phẩm chính, và dùng bản chép lời để chép câu chính xác hơn. Mốc thời gian vẫn là cách định vị câu trích. Nếu bản chép lời có đánh số đoạn và bạn chỉ đọc bản chép lời, có người dùng số đoạn; hỏi người hướng dẫn nếu không chắc.

Trao đổi cá nhân có tính là nguồn yếu không?

Trao đổi cá nhân không kiểm chứng được, nên không phù hợp làm chỗ dựa chính cho một lập luận học thuật. Nó hợp khi bạn cần ghi công cho một ý kiến bạn nhận được trực tiếp. Nếu cùng ý đó có trong một ấn phẩm, trích ấn phẩm sẽ tốt hơn.

Tên tập podcast tiếng nước ngoài có cần dịch không?

APA 7 giữ tên tập và tên chương trình bằng ngôn ngữ gốc. Nếu trường yêu cầu kèm bản dịch cho tài liệu tiếng nước ngoài, đặt bản dịch tên tập trong ngoặc vuông ngay sau tên gốc, không in nghiêng. Không thay tên gốc bằng bản dịch, vì người đọc sẽ không tìm ra tập đó.

Có ghi tên dịch vụ phát podcast vào danh mục không?

Không. Ở vị trí nhà xuất bản, ghi đơn vị sản xuất chương trình. Tên ứng dụng hay dịch vụ bạn dùng để nghe không phải nhà xuất bản và có thể khác với người đọc. Nếu tập podcast có trang riêng trên mạng, dùng URL của trang đó.

Một buổi tập huấn của trường có phát tài liệu giấy thì trích thế nào?

Nếu tài liệu có tên, đơn vị biên soạn, năm và được phát rộng, có thể trích như một tài liệu chưa xuất bản hoặc tài liệu nội bộ theo hướng dẫn trường. Nếu chỉ là bản phát tay không ghi gì, coi như trao đổi cá nhân hoặc hỏi đơn vị tổ chức xem tài liệu có bản công khai không.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138