APA 7 ghi bài đăng mạng xã hội theo khung: Tên thật [@tên tài khoản]. (Năm, tháng ngày). Nội dung bài, tối đa 20 chữ đầu [Mô tả ảnh, video kèm theo nếu có] [Loại bài]. Tên mạng xã hội. URL. Bài đăng không có tiêu đề nên 20 chữ đầu thay cho tiêu đề, in nghiêng; biểu tượng cảm xúc, thẻ dấu thăng và liên kết trong 20 chữ đầu được giữ và mỗi thứ tính là một chữ. Trang cá nhân hay trang của tổ chức thì ghi kèm ngày truy cập vì nội dung luôn đổi.
Bài này dành cho sinh viên các ngành truyền thông, báo chí, xã hội học, marketing — những ngành thường phải trích bài đăng như dữ kiện hoặc đối tượng phân tích — và cho bất kỳ ai cần dẫn một tuyên bố được đưa ra trên mạng xã hội. Tên mạng xã hội trong mẫu để dạng giữ chỗ, tên người và tài khoản là ví dụ giả định.
Bài đăng có nên là nguồn không
Trước chuyện định dạng là chuyện nên hay không. Bài đăng mạng xã hội là nguồn hợp lý trong ba tình huống: khi chính bài đăng là đối tượng bạn phân tích, ví dụ cách một tổ chức truyền thông trong khủng hoảng; khi bạn cần dẫn một tuyên bố mà người hoặc tổ chức chỉ công bố trên mạng xã hội; và khi bạn minh hoạ một hiện tượng đang diễn ra trên mạng. Nó không phải nguồn tốt cho kiến thức nền, số liệu hay kết luận khoa học, vì bài đăng không qua biên tập và dễ bị sửa, xoá.
Một số trường yêu cầu hạn chế nguồn mạng xã hội trong bài học thuật, một số ngành lại cần chúng. Đọc yêu cầu của học phần trước. Nếu một bài đăng dẫn lại thông tin từ nơi khác, ví dụ một tổ chức đăng tóm tắt báo cáo của họ, hãy lần về báo cáo và trích báo cáo; bài đăng chỉ nên được trích khi điều bạn dẫn là chính việc tổ chức đã nói gì trên kênh đó.
Thêm một cân nhắc về đạo đức: bài đăng của người bình thường, không phải nhân vật công chúng, có thể công khai về kỹ thuật nhưng người viết không nghĩ nó sẽ bị trích trong một nghiên cứu. Khi nghiên cứu phân tích bài đăng của cá nhân, nhiều quy định đạo đức nghiên cứu yêu cầu ẩn danh, diễn đạt lại thay vì trích nguyên văn, hoặc xin phép. Hỏi người hướng dẫn trước khi đưa tên và lời của người thường vào bài.
Tác giả: tên thật, tên tài khoản và tổ chức
Có cả tên thật và tên tài khoản. Ghi tên thật theo kiểu tác giả thường, rồi tên tài khoản trong ngoặc vuông ngay sau, ví dụ giả định: Le, M. [@minhle.lab]. Nếu mạng xã hội không dùng ký hiệu @ cho tên tài khoản, ghi tên hiển thị trong ngoặc vuông, không thêm @.
Chỉ có tên tài khoản. Ghi tên tài khoản không có ngoặc vuông, giữ nguyên chữ hoa, chữ thường và ký hiệu như trên mạng: @gocdocsach. Trong bài, trích (@gocdocsach, 2025).
Tổ chức là tác giả. Ghi tên tổ chức đầy đủ, rồi tên tài khoản trong ngoặc vuông nếu khác tên tổ chức: Viện Nghiên cứu Đô thị X [@viendothix]. Nếu tên trang trùng tên tổ chức, chỉ ghi tên tổ chức.
Người đăng lại bài của người khác. Trích bài gốc nếu bạn mở được nó. Nếu điều bạn phân tích là chính hành động đăng lại, kèm lời bình của người đăng lại, thì người đăng lại là tác giả và bạn nêu tác giả bài gốc trong câu văn.
Tài khoản đã đổi tên. Ghi tên tài khoản đúng như hiển thị khi bạn xem bài. Nếu cần, thêm một câu giải thích trong bài; không sửa ngược theo tên mới hay tên cũ mà bạn không thấy trên trang.
Mẫu danh mục cho từng kiểu bài
Các mẫu là ví dụ giả định. “Tên mạng xã hội” là chỗ bạn ghi tên nền tảng nơi bài được đăng; “URL” là địa chỉ của chính bài đăng.
- Bài chữ của tổ chức: Viện Nghiên cứu Đô thị X. (2025, ngày 6 tháng 5). Từ tháng sau, phòng đọc tầng hai mở cửa đến 21 giờ để hỗ trợ sinh viên ôn thi cuối kỳ [Bài đăng]. Tên mạng xã hội. URL
- Bài có ảnh kèm theo: Le, M. [@minhle.lab]. (2024, August 19). Our first field day measuring river turbidity after the storm #fieldwork [Image attached] [Status update]. Tên mạng xã hội. URL
- Ảnh đăng trên mạng xã hội chia sẻ ảnh: @gocdocsach. (2025, ngày 2 tháng 1). Mười cuốn sách nhập môn kinh tế học cho người mới bắt đầu [Ảnh]. Tên mạng xã hội. URL
- Video ngắn: Trường Đại học Nông Lâm X [@nonglamx]. (2024, ngày 11 tháng 10). Một ngày thực tập ở vườn ươm cây giống của khoa [Video]. Tên mạng xã hội. URL
- Bài trong diễn đàn trực tuyến: datanerd_vn. (2023, March 30). Is it okay to impute missing survey answers with the mean? [Online forum post]. Tên diễn đàn. URL
Hai nhãn trong ngoặc vuông có hai việc khác nhau. Nhãn đầu mô tả phần nghe nhìn kèm theo, như ảnh hay video đính kèm, và chỉ dùng khi có. Nhãn sau cho biết loại bài theo cách nền tảng gọi: bài cập nhật trạng thái, ảnh, video, bài diễn đàn. Bài tiếng Việt có thể dịch nhãn, nhưng giữ thống nhất.
20 chữ đầu, biểu tượng cảm xúc và thẻ dấu thăng
Tiêu đề của bài đăng là nội dung bài, tính tới tối đa 20 chữ đầu, in nghiêng. Nếu bài ngắn hơn 20 chữ, chép cả bài. Không tự sửa chính tả, không thêm dấu câu; chép đúng như người đăng viết, kể cả chữ viết tắt. Nếu bài có lỗi chính tả nghiêm trọng làm người đọc tưởng bạn chép sai, có thể thêm “[sic]” ngay sau chữ đó.
Biểu tượng cảm xúc nằm trong 20 chữ đầu thì giữ lại, mỗi biểu tượng tính là một chữ. Nếu phần mềm soạn thảo hoặc mẫu trình bày của trường không hiển thị được biểu tượng, APA 7 cho thay bằng tên của biểu tượng trong ngoặc vuông, ví dụ “[biểu tượng mặt cười]”. Thẻ dấu thăng và liên kết trong 20 chữ đầu cũng được giữ, mỗi thứ tính là một chữ.
Bài đăng dài hàng trăm chữ chỉ cần 20 chữ đầu trong danh mục. Nếu bạn trích nguyên văn một câu nằm sâu trong bài, đặt câu đó trong ngoặc kép trong câu văn của bạn như trích nguyên văn thường. Bài đăng không có số trang và cũng không có số đoạn ổn định, nên thường không cần định vị thêm; bài dài có đoạn rõ ràng thì có thể ghi số đoạn.
Trang cá nhân, trang tổ chức và bình luận
Ngoài bài đăng riêng lẻ, sinh viên đôi khi cần trích cả một trang hay một bình luận. Bảng dưới tóm tắt cách xử lý; ví dụ là giả định.
| Thứ cần trích | Điểm khác với bài đăng | Ví dụ giả định |
|---|---|---|
| Trang cá nhân hoặc trang của tổ chức | Tiêu đề là tên mục của trang, ngày ghi n.d., thêm ngày truy cập | Viện Nghiên cứu Đô thị X. (n.d.). Giới thiệu [Trang]. Tên mạng xã hội. Truy cập ngày 4/3/2025, từ URL |
| Bình luận dưới một bài hay video | Tiêu đề là 20 chữ đầu của bình luận; nhãn ghi rõ bình luận cho bài nào | @hoclieumo. (2024, ngày 3 tháng 9). Phần giải thích ở phút thứ mười rất dễ hiểu [Bình luận cho video “Đọc đường đồng mức”]. Tên nền tảng. URL |
| Tin, khoảnh khắc tự biến mất sau một thời gian | Người đọc không xem lại được | Coi như trao đổi cá nhân hoặc mô tả trong câu văn |
| Bài trong nhóm kín | Người đọc ngoài nhóm không xem được | Hỏi người hướng dẫn; thường mô tả mà không trích nguyên văn |
Bình luận thường là dữ liệu nghiên cứu hơn là nguồn trích dẫn. Nếu bạn phân tích hàng trăm bình luận, bạn không trích từng cái trong danh mục mà mô tả cách thu thập trong phần phương pháp, theo quy định đạo đức nghiên cứu.
Lưu bài đăng trước khi nó biến mất
Bài đăng có thể bị sửa, xoá, chuyển chế độ riêng tư sau khi bạn đọc. Với nguồn quan trọng, làm các bước sau ngay lần đầu xem.
- Sao chép địa chỉ riêng của bài đăng, không phải địa chỉ trang cá nhân; trên nhiều ứng dụng, mục “sao chép liên kết” nằm trong menu của bài.
- Ghi tên thật, tên tài khoản, ngày đăng đúng như hiển thị; nếu ứng dụng chỉ hiện “3 ngày trước”, mở bài trên trình duyệt để xem ngày cụ thể.
- Chép 20 chữ đầu nguyên văn, kể cả biểu tượng và thẻ dấu thăng.
- Chụp màn hình bài kèm ngày giờ chụp, lưu trong thư mục tài liệu của bạn; ảnh chụp không đưa vào danh mục nhưng giúp bạn chứng minh nội dung nếu bài bị sửa.
- Ghi ngày bạn xem bài vào bảng ghi chép nguồn.
- Nếu bài đã có chỉnh sửa, ghi chú lại để biết bạn trích phiên bản nào.
Ảnh chụp màn hình chứa tên và ảnh đại diện của người khác; lưu cho mục đích kiểm chứng của bạn, đừng chèn vào bài nộp nếu không cần thiết và không có sự đồng ý, nhất là với người không phải nhân vật công chúng.
Bài đăng tiếng Việt trong danh mục: những điểm cần thống nhất
Nhãn trong ngoặc vuông. Cẩm nang APA dùng nhãn tiếng Anh như [Status update], [Image attached], [Video]. Danh mục tiếng Việt có thể dịch thành [Bài đăng], [Kèm ảnh], [Video]. Chọn một bộ nhãn cho cả bài và giữ nguyên, kể cả với bài đăng tiếng Anh nằm trong danh mục tiếng Việt, trừ khi trường yêu cầu tách hai danh mục theo ngôn ngữ.
Cách ghi ngày. Bài tiếng Anh ghi (2024, August 19). Bài tiếng Việt nhiều nơi ghi (2024, ngày 19 tháng 8) hoặc (19/8/2024). Dạng nào cũng được nếu hướng dẫn của trường không quy định, miễn là mọi mục trong danh mục cùng dạng.
Tên tài khoản có dấu tiếng Việt. Một số mạng xã hội cho tên hiển thị có dấu nhưng tên tài khoản thì không. Ghi tên tài khoản đúng như trong địa chỉ hoặc ký hiệu @, còn tên hiển thị có dấu thì dùng ở vị trí tên thật nếu đó đúng là tên của người hoặc tổ chức.
Viết hoa trong 20 chữ đầu. Không chuyển 20 chữ đầu sang kiểu viết hoa câu như tiêu đề bài báo; đây là nội dung nguyên văn, chép đúng cách người đăng viết, kể cả khi họ viết hoa cả câu hay không viết hoa chữ đầu.
Xếp thứ tự trong danh mục. Mục có tên thật thì xếp theo tên thật như tác giả thường. Mục chỉ có tên tài khoản bắt đầu bằng ký hiệu @ thì cách phổ biến là xếp theo chữ cái đầu tiên sau ký hiệu; cẩm nang không nói thật rõ chi tiết này cho mọi trường hợp, nên đối chiếu hướng dẫn của khoa và giữ một cách cho cả danh mục.
Câu hỏi thường gặp
Trong bài viết tiếng Việt, có cần dịch 20 chữ đầu của bài đăng tiếng Anh không?
APA 7 giữ nguyên ngôn ngữ gốc trong danh mục. Một số trường yêu cầu kèm bản dịch trong ngoặc vuông cho tài liệu nước ngoài. Nếu bạn trích nguyên văn bài đăng tiếng Anh trong câu văn tiếng Việt, có thể dịch và ghi rõ là bản dịch của bạn, tuỳ quy định khoa.
Trích trong bài cho bài đăng chỉ có tên tài khoản thì ghi thế nào?
Ghi tên tài khoản kèm ký hiệu @ nếu có, rồi năm: (@gocdocsach, 2025). Nếu nhắc trong câu văn, viết tên tài khoản như một danh từ riêng và đặt năm trong ngoặc ngay sau. Giữ đúng chữ hoa, chữ thường như trên mạng.
Bài đăng có số lượt thích, chia sẻ có ghi vào trích dẫn không?
Không. Số lượt tương tác thay đổi liên tục và không giúp nhận diện bài. Nếu số lượt quan trọng cho phân tích của bạn, ghi trong câu văn kèm thời điểm bạn ghi nhận con số đó, và lưu ảnh chụp màn hình làm bằng chứng.
Bài đăng của một nhân vật công chúng có cần xin phép trước khi trích không?
Trích một tuyên bố công khai của nhân vật công chúng để phân tích hay bình luận thường không cần xin phép, miễn là ghi nguồn đầy đủ và trích đúng ngữ cảnh. Với hình ảnh, video của họ, việc sao chép vào bài lại là chuyện bản quyền và cần cân nhắc riêng.
Bài đăng bị xoá sau khi mình đã trích thì làm sao?
Nếu bài đã nộp, không cần làm gì thêm. Nếu đang viết, cân nhắc giữ lại với ghi chú trong bài rằng nội dung đã bị gỡ vào thời điểm nào, hoặc thay bằng nguồn khác. Một số người dùng bản lưu trữ của trang nếu có; hỏi người hướng dẫn trước khi chọn cách.
Trích cả một chuỗi bài đăng liên tiếp của cùng một người thì sao?
Trích từng bài bạn thực sự dẫn, mỗi bài một mục, vì mỗi bài có địa chỉ riêng. Nếu các bài cùng ngày, cùng tác giả, phân biệt bằng chữ a, b sau năm theo quy tắc cùng tác giả cùng năm. Chuỗi rất dài thì có thể trích bài đầu và nói rõ trong câu văn là chuỗi tiếp theo.