VienDan.comViện Dẫn
APA 7 cho sách và chương sách

Chương trong sách biên tập theo APA 7: chữ “Trong”, người biên tập và khoảng trang

Mẫu APA 7 cho chương trong sách biên tập: tên chương không in nghiêng, chữ In hoặc Trong, tên người biên tập, khoảng trang và khi có lần xuất bản, số tập.

Graduate student in Ho Chi Minh City holding a thick edited volume open with a finger marking a chapter, sitting on campus steps, close shot of hands, blank pages

Một chương trong sách biên tập được ghi theo APA 7 với người viết chương ở vị trí tác giả, tên chương không in nghiêng, rồi chữ “In” (bài tiếng Việt thường là “Trong”), tên người biên tập, tên sách in nghiêng, khoảng trang trong ngoặc và nhà xuất bản. Đây là loại nguồn rất hay gặp khi viết phần tổng quan tài liệu của luận văn, vì nhiều nghiên cứu nền tảng được in thành chương trong sổ tay chuyên ngành hoặc sách chuyên khảo tập thể.

Bài này chia khuôn mục chương thành từng phần, đưa mẫu cho trường hợp một, hai và ba người biên tập, cách lấy đúng khoảng trang, cách ghi khi sách có lần xuất bản hoặc số tập, và xử lý chương trong một cuốn sách do chỉ một tác giả viết. Tên người và tên sách là giả định.

Sáu phần của một mục chương sách

Mục chương sách dài hơn mục sách thường vì phải chứa hai lớp thông tin: chương và cuốn sách chứa nó. Bảng dưới tách từng phần theo thứ tự xuất hiện trong mục.

Thứ tựPhầnCách ghi
1Người viết chươngHọ, chữ cái đầu, như tác giả thông thường
2NămNăm xuất bản của cả cuốn sách, trong ngoặc đơn
3Tên chươngKiểu câu, không in nghiêng, không đặt trong ngoặc kép, kết thúc bằng dấu chấm
4Người biên tậpChữ In hoặc Trong, chữ cái đầu trước họ, rồi (Ed.) hoặc (Eds.), dấu phẩy
5Tên sách và trangTên sách in nghiêng, ngay sau là khoảng trang trong ngoặc: (pp. 45–72) hoặc (tr. 45–72)
6Nhà xuất bản và DOINhư mục sách; DOI ghi khi chương hoặc sách có

Khuôn đầy đủ: Họ, A. A. (Năm). Tên chương. In B. B. Họ (Ed.), Tên sách (pp. xx–xx). Nhà xuất bản. Hai chỗ người mới hay sai là in nghiêng nhầm tên chương thay vì tên sách, và đảo thứ tự tên người biên tập theo kiểu họ đứng trước như ở vị trí tác giả.

Khoảng trang dùng dấu gạch nối dài (en dash) giữa hai số, không có khoảng trắng. Nếu bàn phím khó gõ, nhiều trình soạn thảo tự đổi khi bạn gõ hai dấu gạch ngắn; kiểm lại trong bản in cuối.

Mẫu khi có một, hai và ba người biên tập

Một người biên tập, ví dụ giả định: Vương, T. H. (2020). Nước sạch nông thôn và sức khoẻ cộng đồng. In K. L. Đinh (Ed.), Môi trường và phát triển bền vững ở đồng bằng (pp. 101–128). Nhà xuất bản Khoa học S.

Cùng mục đó theo cách Việt hoá mà nhiều trường dùng: Vương, T. H. (2020). Nước sạch nông thôn và sức khoẻ cộng đồng. Trong K. L. Đinh (Chủ biên), Môi trường và phát triển bền vững ở đồng bằng (tr. 101–128). Nhà xuất bản Khoa học S. Một số trường viết tên người biên tập Việt dạng đầy đủ, chẳng hạn “Trong Đinh Khánh Linh (Chủ biên)”, cho thống nhất với cách ghi tên tác giả Việt của họ.

Hai người biên tập: không có dấu phẩy giữa hai tên, chỉ có dấu &. Ví dụ giả định: In H. T. Châu & P. N. Quách (Eds.), Tâm lý học đường: Các vấn đề thực tiễn (pp. 33–58). Ba người biên tập trở lên: ghi đủ, phẩy giữa các tên và dấu & trước tên cuối: In A. B. Kha, C. D. Lục, & E. F. Mạc (Eds.), … Trong vị trí người biên tập, APA không rút gọn bằng “et al.”.

Nếu sách đánh dấu lần xuất bản hoặc là một tập trong bộ nhiều tập, thông tin đó đặt chung ngoặc với số trang, ngăn bằng dấu phẩy, theo thứ tự lần xuất bản hoặc tập trước, trang sau: (2nd ed., pp. 101–128) hoặc (Vol. 2, pp. 101–128). Bản Việt hoá: (Tập 2, tr. 101–128), còn lần xuất bản thì chép đúng chữ in trên sách, chẳng hạn (Tái bản lần thứ nhất, tr. 101–128), tuỳ mẫu của trường.

Chương có DOI riêng thì ghi DOI của chương ở cuối mục; nếu chỉ cả cuốn có DOI, nhiều người vẫn ghi DOI của cuốn. Bạn ghi DOI dưới dạng đường dẫn đầy đủ như cẩm nang yêu cầu, theo cấu trúc doi.org/10.xxxx/xxxxx với phần giao thức đứng trước.

Lấy khoảng trang chương cho đúng

Khoảng trang là thông tin bắt buộc của mục chương sách, và cũng là thông tin bị đoán bừa nhiều nhất. Bạn làm theo các bước sau khi đang cầm sách hoặc bản điện tử.

  1. Mở mục lục, xác định trang bắt đầu của chương bạn dùng.
  2. Xác định trang bắt đầu của chương ngay sau đó; trang kết thúc của chương bạn dùng thường là trang trước nó.
  3. Lật tới trang kết thúc để kiểm: có sách chèn trang trắng, trang tranh ảnh hay trang tài liệu tham khảo của chương. Trang tài liệu tham khảo thuộc chương thì tính vào khoảng trang.
  4. Với bản điện tử theo dạng trang cố định, dùng số trang in trên trang, không dùng số trang của trình đọc.
  5. Ghi khoảng trang vào bảng ghi chép, cùng số trang của từng đoạn bạn định trích nguyên văn.

Nếu bản điện tử không có số trang cố định, mục chương vẫn có thể bỏ phần trang, nhưng khi trích nguyên văn trong bài, bạn phải chỉ vị trí bằng tên mục hoặc số đoạn. Cách xử lý này được nói kỹ ở bài sách điện tử trong cùng danh mục.

Trích trong bài cho chương không khác gì sách: (Vương, 2020), thêm số trang khi trích nguyên văn: (Vương, 2020, tr. 110). Số trang trong trích dẫn phải nằm trong khoảng trang của chương ở danh mục; số nằm ngoài khoảng là dấu hiệu chép nhầm.

Chương trong sách do một tác giả viết toàn bộ

Quy tắc dẫn chương chỉ áp dụng cho sách biên tập, nơi chương có người viết riêng. Nếu cả cuốn sách do một tác giả hay một nhóm tác giả viết, các chương không phải là những tác phẩm riêng. APA khuyên dẫn cả cuốn trong danh mục, rồi nếu cần chỉ rõ chương thì ghi trong trích dẫn trong bài.

Ví dụ giả định: bạn dùng ý ở chương ba của một cuốn sách do Trương, H. M. viết toàn bộ, xuất bản năm 2017. Danh mục chỉ có một mục cho cả cuốn: Trương, H. M. (2017). Lịch sử báo chí địa phương. Nhà xuất bản Thông tin T. Trong bài, bạn có thể ghi (Trương, 2017, Chương 3) hoặc nhắc trong câu: Ở chương ba, Trương (2017) phân tích…

Lý do của quy tắc khá rõ: tên chương trong sách một tác giả không phải đơn vị mà thư viện hay cơ sở dữ liệu tra cứu, nên ghi riêng chỉ làm danh mục dài hơn mà không giúp người đọc tìm sách nhanh hơn. Trong sách biên tập thì ngược lại, mỗi chương là công trình của một người khác, cần được ghi công riêng.

Trường hợp lưng chừng là sách viết chung nhưng mỗi chương ghi tên người viết chính. Lúc đó cuốn sách thực chất vận hành như sách biên tập, bạn có thể dẫn chương với người viết chương làm tác giả. Nếu không chắc, hỏi người hướng dẫn và giữ một cách cho mọi chương lấy từ cuốn đó.

Nhiều chương cùng một cuốn và chương in lại từ công trình cũ

Khi bài của bạn dùng ba chương khác nhau từ cùng một sổ tay chuyên ngành, danh mục sẽ có ba mục, mỗi mục bắt đầu bằng người viết chương tương ứng. Phần sau chữ In hoặc Trong, gồm người biên tập, tên sách, nhà xuất bản, lặp lại nguyên văn trong cả ba mục; chỉ tên chương và khoảng trang thay đổi. Việc lặp lại này là đúng, đừng cố rút gọn bằng cách viết “sách đã dẫn” như trong kiểu chú thích cuối trang.

Vì ba mục được sắp theo vần của người viết chương, chúng có thể nằm cách xa nhau trong danh mục. Người chấm sẽ không thấy chúng cạnh nhau, nên bạn cần kiểm riêng rằng tên sách, tên người biên tập và năm giống hệt nhau ở cả ba nơi. Lỗi thường gặp là một mục ghi năm 2020, mục khác ghi 2021 vì chép từ hai nguồn khác nhau.

Trường hợp thứ hai là chương in lại. Một số tuyển tập tập hợp các bài viết đã đăng từ nhiều năm trước, chú thích ở trang đầu chương hoặc ở phần lời cảm ơn sẽ cho biết bài gốc in ở đâu, năm nào. Theo APA, bạn dẫn bản mình đọc, tức chương trong tuyển tập, rồi thêm ở cuối mục một ngoặc ghi thông tin bản gốc, mở đầu bằng cụm “Reprinted from” hoặc cách Việt hoá mà trường dùng, kèm tên công trình gốc và năm.

Trích trong bài cho chương in lại dùng hai năm, năm gốc trước, năm bản bạn đọc sau, cách nhau dấu gạch chéo: ví dụ giả định (Vương, 2009/2020). Cách viết hai năm này giống sách dịch và sách in lại, được giải thích kỹ hơn ở bài sách dịch trong cùng danh mục. Nếu không chắc mẫu ngoặc ghi bản gốc, đối chiếu mục in lại trong cẩm nang hoặc hỏi người hướng dẫn.

Lỗi hay gặp và cách sửa nhanh

In nghiêng tên chương. Chỉ tên sách chứa chương được in nghiêng. Tên chương để chữ thường, không ngoặc kép.

Tên người biên tập ghi họ trước. Sau chữ In hoặc Trong, theo khuôn APA chữ cái đầu đứng trước họ. Nếu trường bạn có quy định riêng cho tên Việt thì theo trường.

Quên khoảng trang hoặc chỉ ghi trang đầu. Khoảng trang phải có đủ trang đầu và trang cuối. Thiếu khoảng trang, người đọc phải lật cả cuốn sách để tìm chương.

Đặt khoảng trang sau nhà xuất bản. Khoảng trang nằm ngay sau tên sách, trong ngoặc, trước dấu chấm. Nhà xuất bản đứng sau cùng.

Dùng năm khác cho chương và sách. Chương in trong sách năm nào thì ghi năm đó. Nếu chương là bản in lại từ một công trình cũ hơn, thêm thông tin công trình gốc ở cuối mục theo quy tắc in lại.

Thiếu (Ed.) hoặc (Eds.). Không có chữ chỉ vai trò, người đọc không biết tên sau chữ In là ai. Đếm số người biên tập để chọn đúng số ít hay số nhiều.

Tạo mục cho cả cuốn lẫn từng chương dù chỉ dùng chương. Chỉ dẫn chương nào thì ghi chương đó. Mục cho cả cuốn chỉ cần khi trong bài có chỗ dẫn cả cuốn.

Câu hỏi thường gặp

Bài tiếng Việt dùng “In” hay “Trong”?

Cẩm nang gốc dùng “In” vì viết cho tiếng Anh. Nhiều trường Việt Nam chuyển thành “Trong” cho bài tiếng Việt, một số giữ nguyên “In”. Chọn theo mẫu của trường và dùng một cách cho mọi mục chương sách trong danh mục.

Có cần ghi tên chương nếu đã có khoảng trang không?

Có. Tên chương là phần tiêu đề của chính tác phẩm bạn dẫn, giống tên bài báo trong một tạp chí. Khoảng trang giúp định vị, còn tên chương cho người đọc biết nội dung và giúp tra cứu khi sách có nhiều bản in.

Chương có nhiều người viết thì ghi thế nào?

Ghi người viết chương theo đúng quy tắc nhiều tác giả: tới hai mươi người thì ghi đủ, dấu & trước tên cuối. Trích trong bài theo số người viết chương, không theo người biên tập.

Chương nằm trong sách tái bản thì ghi lần xuất bản ở đâu?

Đặt lần xuất bản chung ngoặc với khoảng trang, sau tên sách, ví dụ giả định (2nd ed., pp. 101–128) hoặc theo mẫu Việt hoá của trường. Năm trong mục là năm của lần xuất bản bạn đọc.

Dùng lời nói đầu của người biên tập thì dẫn thế nào?

Nếu lời nói đầu có tên người viết và số trang, dẫn như một chương, với tên phần là “Lời nói đầu” hoặc tên in trên trang. Nếu không ghi người viết, dẫn cả cuốn sách với người biên tập làm tác giả.

Chương trong sách điện tử không có số trang thì có bỏ khoảng trang không?

Nếu bản điện tử thật sự không có số trang cố định, bạn có thể bỏ khoảng trang trong danh mục. Khi trích nguyên văn, chỉ vị trí bằng tên mục hoặc số đoạn. Nếu có bản PDF trang cố định, dùng số trang in trên đó.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138