VienDan.comViện Dẫn
Trích dẫn nguồn đặc thù Việt Nam

Trích dẫn đề tài nghiên cứu khoa học cấp cơ sở, cấp bộ: báo cáo tổng kết và mã số

Cách ghi báo cáo tổng kết đề tài cấp cơ sở, cấp bộ, cấp tỉnh và đề tài sinh viên theo APA 7: ai đứng tên, ghi mã số, năm nào, khi nào trích bài báo thay.

Lecturer and two students sorting bound research reports on a meeting table in a university office in Thai Nguyen, hands and shoulders visible, faces out of frame, warm window light

Báo cáo tổng kết đề tài nghiên cứu khoa học được ghi theo mẫu báo cáo trong APA 7: chủ nhiệm đề tài và các thành viên chính đứng ở vị trí tác giả, năm hoàn thành báo cáo, tên đề tài in nghiêng, cấp đề tài và mã số trong ngoặc đơn, rồi tới cơ quan chủ trì. Khi báo cáo không ghi rõ ai là tác giả các chương, nhiều người đưa cơ quan chủ trì lên làm tác giả tập thể; cách này cũng chấp nhận được nếu bạn giữ nhất quán.

Báo cáo đề tài là một loại tài liệu xám: có giá trị khoa học, thường chứa dữ liệu gốc phong phú, nhưng không phát hành qua nhà xuất bản và khó tìm. Bài này nói cách ghi cho đủ để người đọc lần ra, cách chọn giữa báo cáo đề tài và bài báo rút từ đề tài, và các lỗi hay gặp. Mọi tên, mã số trong mẫu là ví dụ giả định.

Báo cáo tổng kết đề tài là loại tài liệu gì

Một đề tài nghiên cứu khoa học ở Việt Nam, dù cấp cơ sở trong trường, cấp bộ, cấp tỉnh hay cấp quốc gia, thường kết thúc bằng một báo cáo tổng kết nộp cho hội đồng nghiệm thu. Báo cáo này thường dày, có phần tổng quan, phương pháp, kết quả, kèm phụ lục số liệu, phiếu khảo sát, biên bản. Sau nghiệm thu, báo cáo được lưu ở cơ quan chủ trì và cơ quan quản lý đề tài; một số được đưa vào cơ sở dữ liệu kết quả nghiên cứu.

Trong APA, loại tài liệu này nằm trong nhóm báo cáo, cùng nhóm với báo cáo kỹ thuật và báo cáo nghiên cứu của các viện. Điểm khác với báo cáo của cơ quan nhà nước là ở đây có tác giả cá nhân rõ ràng: chủ nhiệm đề tài và thành viên. Điểm khác với bài báo là báo cáo chưa qua bình duyệt kiểu tạp chí, dù đã qua hội đồng nghiệm thu.

Vì vậy khi dùng báo cáo đề tài làm nguồn, bạn nên ghi đủ để người đọc biết đây là kết quả đề tài đã nghiệm thu, thuộc cấp nào, do đơn vị nào chủ trì. Những thông tin đó giúp người chấm đánh giá độ tin cậy, giống như tên tạp chí giúp họ đánh giá một bài báo.

Ai đứng tên tác giả

Chủ nhiệm đề tài đứng đầu. Trang bìa báo cáo tổng kết thường ghi "Chủ nhiệm đề tài" và danh sách "Thành viên tham gia". Cách phổ biến là ghi chủ nhiệm trước, sau đó các thành viên chính theo đúng thứ tự trên bìa. APA 7 cho phép ghi đến 20 tác giả trong danh mục; đề tài có rất nhiều thành viên thì bạn vẫn theo quy tắc này.

Khi bìa chỉ ghi cơ quan chủ trì. Một số báo cáo, nhất là đề tài lớn, chỉ ghi tên cơ quan chủ trì trên bìa ngoài, tên người nằm ở trang trong. Hãy lật vào trang thông tin đề tài; nếu tìm thấy chủ nhiệm, ghi chủ nhiệm. Nếu không, dùng cơ quan chủ trì làm tác giả tập thể.

Đề tài do người hướng dẫn của bạn làm chủ nhiệm. Tình huống này rất thường gặp: bạn dùng dữ liệu hoặc kết quả từ đề tài của chính thầy cô hướng dẫn. Vẫn trích bình thường, và nên hỏi xem thầy cô muốn bạn trích báo cáo đề tài hay bài báo đã công bố từ đó.

Bạn là thành viên của đề tài. Nếu luận văn của bạn dùng kết quả từ đề tài mà bạn tham gia, bạn trích đề tài như nguồn, và nói rõ trong phần phương pháp phần nào là việc bạn làm trong đề tài, phần nào là kết quả chung.

Mẫu danh mục cho từng cấp đề tài

Tên người, tên đề tài, mã số và tên cơ quan dưới đây là giả định. Phần trong ngoặc đơn sau tên đề tài mô tả loại báo cáo và mã số; không in nghiêng.

Cấp đề tàiMẫu danh mục (giả định)
Cấp cơ sở trong trườngNguyễn Thị H., & Trần Văn K. (20YY). Khảo sát thói quen tự học của sinh viên năm nhất (Báo cáo tổng kết đề tài khoa học và công nghệ cấp cơ sở, mã số CS20YY-XX). Trường Đại học X.
Cấp bộLê Minh P. (20YY). Giải pháp nâng cao năng suất lúa ở vùng đất nhiễm mặn (Báo cáo tổng kết đề tài cấp bộ, mã số B20YY-XXX-XX). Viện Y.
Cấp tỉnhPhạm Văn Q. (20YY). Đánh giá hiện trạng làng nghề truyền thống trên địa bàn tỉnh Z (Báo cáo tổng kết đề tài khoa học cấp tỉnh). Trường Đại học X.
Đề tài sinh viên nghiên cứu khoa họcĐỗ Thu R. (20YY). Hành vi đọc sách điện tử của sinh viên (Báo cáo đề tài sinh viên nghiên cứu khoa học). Trường Đại học X.
Cơ quan chủ trì làm tác giảViện Y. (20YY). Tên đề tài (Báo cáo tổng kết đề tài cấp bộ, mã số B20YY-XXX-XX). Bộ W.

Trích trong bài theo họ tên tác giả như với mọi nguồn có tác giả Việt, ví dụ (Lê Minh P, 20YY). Nếu báo cáo có trên cơ sở dữ liệu kết quả nghiên cứu, thêm tên cơ sở dữ liệu và đường dẫn ở cuối; nếu chỉ có bản giấy ở thư viện cơ quan chủ trì, dừng ở tên cơ quan. Cách viết tên tác giả Việt trong danh mục có nhiều cách đang dùng, bài riêng ở danh mục tên tác giả của trang.

Mã số đề tài, năm nào, và các báo cáo trung gian

Mã số đề tài là thông tin định danh mạnh nhất, giống số hiệu văn bản. Nó in trên bìa và trang thông tin của báo cáo, thường gồm chữ cái chỉ cấp hoặc chương trình, năm bắt đầu và số thứ tự. Bạn chép nguyên mã số, kể cả dấu gạch ngang. Nếu bìa không có mã số, đừng tự đặt; chỉ ghi cấp đề tài là đủ.

Năm trong ngoặc là năm của báo cáo bạn đọc, thường là năm hoàn thành hoặc năm nghiệm thu in trên bìa, không phải năm bắt đầu đề tài. Đề tài cấp bộ kéo dài hai năm có mã số chứa năm bắt đầu và bìa báo cáo ghi năm kết thúc; hai con số khác nhau là bình thường. Năm trong ngoặc theo bìa, mã số giữ nguyên.

Một số đề tài có báo cáo trung gian, báo cáo chuyên đề và báo cáo tóm tắt bên cạnh báo cáo tổng kết. Mỗi loại là một tài liệu riêng. Nếu bạn đọc báo cáo chuyên đề, ghi đúng tên chuyên đề và người viết chuyên đề, kèm tên đề tài mẹ trong phần mô tả. Báo cáo tóm tắt thì ghi rõ "Báo cáo tóm tắt" để người đọc không đi tìm bản đầy đủ rồi thấy số trang không khớp.

Kết quả đề tài đã đăng thành bài báo: trích bản nào

Trích bài báo khi dẫn kết quả chính. Bài báo đã qua bình duyệt, dễ tìm và dễ kiểm hơn. Nếu kết quả bạn cần có trong bài báo, trích bài báo thường mạnh hơn trước hội đồng chấm.

Trích báo cáo đề tài khi cần chi tiết. Báo cáo tổng kết có số liệu đầy đủ, mô tả phương pháp chi tiết, phụ lục phiếu khảo sát mà bài báo phải cắt bớt. Khi bạn cần chính những chi tiết đó, trích báo cáo.

Không trích cả hai cho cùng một câu chỉ để làm dày danh mục. Chỉ trích cả hai khi chúng nói khác nhau, ví dụ bài báo dùng mẫu nhỏ hơn hay phân tích lại số liệu, và bạn đang bàn chính sự khác nhau đó.

Đọc tóm tắt đề tài trên cơ sở dữ liệu thì trích đúng phần đã đọc. Nhiều cơ sở dữ liệu kết quả nghiên cứu chỉ hiển thị thông tin tóm tắt. Nếu bạn chỉ đọc phần đó, đừng dẫn chi tiết như thể đã đọc toàn văn; hoặc liên hệ thư viện cơ quan chủ trì để đọc bản đầy đủ, hoặc giới hạn câu văn trong những gì phần tóm tắt nói.

Tìm báo cáo đề tài để đọc toàn văn

Báo cáo đề tài không có trên giá sách nhà sách, nên bước khó nhất thường là tìm. Ba nơi nên hỏi theo thứ tự: thư viện của cơ quan chủ trì, đơn vị quản lý khoa học của cơ quan đó, và cơ sở dữ liệu kết quả nghiên cứu của cơ quan quản lý khoa học công nghệ. Nhiều trường đại học cho đọc tại chỗ báo cáo đề tài cấp cơ sở và cấp bộ của trường mình; với người ngoài trường, thường cần giấy giới thiệu.

Nếu chỉ liên hệ được chủ nhiệm đề tài và họ gửi bản PDF, bạn vẫn trích theo mẫu báo cáo như trên. Hãy hỏi luôn họ đã công bố bài báo nào từ đề tài, vì đó thường là nguồn tốt hơn để dẫn kết quả chính. Các cách tìm tài liệu khoa học tiếng Việt nói chung có bài riêng ở các trang về nghiên cứu trong hệ; ở đây chỉ nhắc rằng việc tìm cần làm sớm, vì xin đọc báo cáo đề tài có khi mất vài tuần.

Lỗi hay gặp khi trích báo cáo đề tài

Rà danh mục với những lỗi hay gặp dưới đây:

  • Ghi đề tài như sách, không có phần mô tả loại báo cáo và cấp đề tài.
  • Bỏ mã số dù bìa có in.
  • Dùng năm bắt đầu đề tài thay cho năm của báo cáo.
  • Chỉ ghi chủ nhiệm, bỏ các thành viên chính có tên trên bìa, khi quy định của trường yêu cầu ghi đủ.
  • Trích chi tiết từ báo cáo tổng kết trong khi chỉ đọc phần tóm tắt trên cơ sở dữ liệu.
  • Dẫn đề tài "đang thực hiện" như đã có kết quả. Đề tài chưa nghiệm thu thì kết quả có thể còn thay đổi; nếu buộc phải dùng, ghi rõ là kết quả sơ bộ và xin phép chủ nhiệm.

Đề tài sinh viên nghiên cứu khoa học là nguồn hợp lệ nhưng mức độ chín khác nhau nhiều. Dùng chúng để minh hoạ bối cảnh hoặc chỉ ra khoảng trống nghiên cứu thì hợp lý; dựa vào chúng cho luận điểm trung tâm thì nên tìm thêm nguồn mạnh hơn.

Câu hỏi thường gặp

Đề tài cấp quốc gia có mẫu riêng không?

Không cần mẫu riêng. Đề tài cấp quốc gia, cấp bộ hay cấp cơ sở đều ghi theo cùng khung báo cáo, chỉ khác phần mô tả cấp đề tài và mã số. Đề tài thuộc một chương trình lớn thì có thể ghi tên chương trình trong phần mô tả để người đọc định vị.

Báo cáo đề tài có số trang không liên tục vì nhiều phần, ghi trang thế nào?

Khi trích trong bài, ghi vị trí sao cho người đọc tìm thấy: số trang nếu đánh liên tục, hoặc tên phần kèm trang, ví dụ "Phụ lục 2, tr. 5". APA chấp nhận mọi chỉ dấu vị trí miễn là rõ ràng và nhất quán.

Có cần ghi tên hội đồng nghiệm thu hay kết quả xếp loại không?

Không. Danh mục tài liệu tham khảo chỉ cần thông tin để nhận diện và tìm lại tài liệu. Kết quả xếp loại nghiệm thu nếu cần cho lập luận thì nói trong câu văn, không đưa vào mục danh mục.

Đề tài do doanh nghiệp đặt hàng, báo cáo không công khai thì sao?

Báo cáo theo hợp đồng với doanh nghiệp thường có điều khoản bảo mật. Bạn cần sự đồng ý của bên đặt hàng và chủ nhiệm trước khi dùng. Nếu được phép, ghi như báo cáo không công khai và nói rõ điều kiện tiếp cận trong phần phương pháp.

Báo cáo đề tài viết bằng tiếng Anh của một trường Việt Nam thì ghi thế nào?

Giữ tên đề tài tiếng Anh như trên bìa, phần mô tả loại báo cáo có thể viết tiếng Việt cho thống nhất với danh mục của bạn. Tên cơ quan chủ trì ghi theo tên chính thức in trên bìa, tiếng Việt hay tiếng Anh tuỳ bìa.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138