VienDan.comViện Dẫn
Harvard, Vancouver, MLA, Chicago

Trích dẫn MLA 9 cho sinh viên ngôn ngữ, văn học: mô hình vật chứa và mẫu Works Cited

MLA 9 ghi nguồn bằng chín yếu tố cốt lõi theo mô hình vật chứa. Cách đọc mô hình, mẫu sách, bài báo, tuyển tập, trang web và trích trong bài kiểu tác giả – trang.

English literature student in Thái Nguyên reading in a quiet campus reading room, several novels with plain spines stacked beside a blank notebook, shot over the shoulder, cool daylight

MLA là kiểu trích dẫn của Hiệp hội Ngôn ngữ Hiện đại Hoa Kỳ, dùng nhiều trong ngành ngôn ngữ, văn học, nghiên cứu văn hoá; trong bài ghi tác giả và số trang, ví dụ (Harper 45), không có năm, không có dấu phẩy. Danh mục cuối bài mang tên Works Cited, xếp theo vần họ tác giả. Lần xuất bản thứ chín của cẩm nang MLA ra năm 2021 và tiếp tục cách làm từ lần thứ tám: thay vì học thuộc mẫu cho từng loại nguồn, bạn ghi mọi nguồn theo cùng một khung chín yếu tố.

Khung này được gọi là mô hình vật chứa. Hiểu nó rồi thì bạn tự ghi được cả những nguồn chưa từng thấy mẫu, từ một bài thơ trong tuyển tập tới một tập phim trên nền tảng chiếu trực tuyến. Bài này giải thích mô hình, đưa mẫu cho các loại nguồn sinh viên ngôn ngữ, văn học dùng nhiều nhất, và chỉ ra chỗ MLA khác APA. Mọi tác giả, tác phẩm trong mẫu là ví dụ giả định.

Chín yếu tố cốt lõi và thứ tự của chúng

Mỗi dòng Works Cited được dựng bằng cách lấy các yếu tố dưới đây theo đúng thứ tự, bỏ qua yếu tố nào nguồn không có. Dấu câu sau mỗi yếu tố cũng cố định.

Thứ tựYếu tốDấu câu theo sauVí dụ giả định
1Tác giảDấu chấmHarper, Anna.
2Tên nguồnDấu chấm"Silence in Lyric Poetry." hoặc The Quiet River.
3Tên vật chứaDấu phẩyJournal of Literary Studies X,
4Người đóng góp khácDấu phẩytranslated by Le Chau,
5Phiên bảnDấu phẩy2nd ed.,
6SốDấu phẩyvol. 12, no. 3,
7Nhà xuất bảnDấu phẩyPublisher X,
8Ngày xuất bảnDấu phẩy2019,
9Vị tríDấu chấmpp. 45–60.

Yếu tố cuối cùng có mặt trong dòng luôn kết thúc bằng dấu chấm. "Vật chứa" là thứ chứa nguồn của bạn: bài báo nằm trong tạp chí, bài thơ nằm trong tuyển tập, trang nằm trong một trang web lớn. Một nguồn có thể có hai vật chứa, ví dụ bài báo nằm trong tạp chí, tạp chí nằm trong một cơ sở dữ liệu; khi đó yếu tố 3 đến 9 lặp lại cho vật chứa thứ hai, nối tiếp sau vật chứa thứ nhất.

Đọc mô hình vật chứa qua một ví dụ

Giả sử bạn dẫn một bài nghiên cứu giả định của Lena Lowe về sự im lặng trong thơ trữ tình, đăng trên tập 12, số 3 năm 2019 của một tạp chí văn học, trang 45 đến 60, và bạn đọc nó qua một cơ sở dữ liệu học thuật. Áp mô hình: tác giả là Lowe, Lena; tên nguồn là tên bài, đặt trong nháy kép vì nó là một phần của thứ lớn hơn; vật chứa thứ nhất là tạp chí, in nghiêng; số là vol. 12, no. 3; ngày là 2019; vị trí là pp. 45–60. Vật chứa thứ hai là cơ sở dữ liệu, in nghiêng; vị trí của nó là DOI.

Dòng hoàn chỉnh: Lowe, Lena. "Silence in Lyric Poetry." Journal of Literary Studies X, vol. 12, no. 3, 2019, pp. 45–60. Database Name, doi.org/10.xxxx/xxxxx. Trong bản thật, MLA khuyến nghị ghi DOI kèm tiền tố đầy đủ của bộ phân giải DOI.

Quy tắc in nghiêng và nháy theo đúng logic vật chứa: thứ đứng riêng một mình (sách, tạp chí, trang web, phim) in nghiêng; thứ nằm bên trong một thứ khác (bài báo, chương, bài thơ ngắn, trang con) đặt trong nháy kép. Nắm được logic này, bạn không cần nhớ "bài thơ thì nháy hay nghiêng": hỏi nó có được xuất bản riêng thành một cuốn không. Trường ca in thành sách riêng thì in nghiêng; bài thơ ngắn trong tập thì đặt trong nháy.

Chữ "vol.", "no.", "pp.", "ed." đều viết thường và viết tắt trong Works Cited. Thành phố xuất bản nói chung không ghi trong MLA 9, trừ vài trường hợp cẩm nang nêu, như sách in trước năm 1900.

Mẫu Works Cited cho các nguồn sinh viên văn học dùng nhiều

Tất cả là ví dụ giả định. Các dòng thật trong Works Cited cách dòng đôi và thụt lề treo nửa inch.

  • Sách một tác giả: Harper, Anna. The Quiet River. Publisher X, 2020.
  • Sách hai tác giả: Harper, Anna, and Lena Lowe. Reading the Lyric. Publisher Y, 2018. Người thứ hai giữ thứ tự tên – họ thông thường.
  • Sách ba tác giả trở lên: Harper, Anna, et al. Voices of the Delta. Publisher Z, 2022.
  • Tác phẩm trong tuyển tập: Lowe, Lena. "Morning Ferry." New Coastal Poems, edited by Anna Harper, Publisher X, 2017, pp. 23–24.
  • Sách dịch: Harper, Anna. Dòng sông lặng. Translated by Le Chau, Nhà xuất bản Giả định, 2021. Nếu bài của bạn bàn về bản dịch, có thể đưa người dịch lên vị trí tác giả theo hướng dẫn cẩm nang.
  • Trang trong một trang web: "Notes on Coastal Poetry." Hypothetical Poetry Archive, 5 Jan. 2024, [địa chỉ trang]. Ngày truy cập là tuỳ chọn, nên ghi khi trang không có ngày đăng.
  • Nhiều tác phẩm cùng tác giả: dòng đầu ghi tên đủ, các dòng sau thay tên bằng ba gạch nối và dấu chấm (---.), xếp theo vần của tên tác phẩm.

Ngày tháng trong MLA viết theo thứ tự ngày – tháng viết tắt – năm (5 Jan. 2024). Đây là chi tiết hay bị viết theo kiểu Mỹ thông thường.

Trích trong bài: tác giả và trang, không có năm

Mẫu cơ bản. (Harper 45): họ tác giả, một dấu cách, số trang. Không có dấu phẩy, không có "p.", không có năm. Nếu đã nhắc tên trong câu thì chỉ còn số trang: Harper gọi dòng sông là "một trí nhớ chảy chậm" (45).

Hai và ba tác giả trở lên. (Harper and Lowe 12) với hai người; (Harper et al. 30) từ ba người trở lên.

Hai tác phẩm cùng tác giả. Thêm tên tác phẩm rút gọn: (Harper, Quiet River 45). Dấu phẩy chỉ xuất hiện giữa tên tác giả và tên tác phẩm.

Không có tác giả. Dùng tên nguồn rút gọn, giữ nguyên nháy hay nghiêng: ("Notes" 3). Chữ rút gọn phải là chữ đầu của mục tương ứng trong Works Cited để người đọc tra được.

Nguồn không có số trang. Trang web, video không có trang thì chỉ ghi tác giả. Video có thể ghi mốc thời gian (Harper 00:03:15–00:03:40). Đừng tự đánh số trang cho trang web.

Nhiều nguồn cùng một ý. Ngăn bằng dấu chấm phẩy: (Harper 45; Lowe 12).

Ba loại nguồn sinh viên văn học hay lúng túng

Mô hình vật chứa xử lý được cả những nguồn không giống sách hay bài báo; dưới đây là ba trường hợp gặp thường xuyên trong bài luận văn học, kèm cách lập luận theo mô hình để bạn tự áp cho nguồn khác. Ví dụ đều giả định.

  • Tác phẩm in lại sau nhiều năm: một tiểu thuyết in lần đầu năm 1936, bạn đọc bản in lại năm 2019. Dòng Works Cited ghi bản 2019 vì đó là bản bạn dùng số trang; MLA cho phép thêm năm xuất bản gốc ngay sau tên tác phẩm như một yếu tố tuỳ chọn: Harper, Anna. The Quiet River. 1936. Publisher X, 2019. Thông tin này giúp người đọc hiểu bối cảnh khi bạn bàn về thời đại của tác phẩm.
  • Mục từ trong từ điển hay bách khoa: mục từ là nguồn, từ điển là vật chứa. Mục từ đặt trong nháy, từ điển in nghiêng, rồi phiên bản, nhà xuất bản, năm. Từ điển thường không có tác giả cho từng mục, nên dòng bắt đầu bằng chính mục từ. Trong bài văn học, dẫn từ điển chỉ nên dùng khi nghĩa của từ thật sự là đối tượng phân tích, không dùng để mở bài bằng định nghĩa.
  • Lời giới thiệu, lời bạt của người khác trong một cuốn sách: người viết lời giới thiệu là tác giả của nguồn; tên phần (Introduction, Lời giới thiệu) đứng ở vị trí tên nguồn, không nháy, không nghiêng; cuốn sách là vật chứa, kèm tác giả chính của sách ở vị trí người đóng góp; cuối dòng là số trang của phần đó. Trong bài bạn dẫn người viết lời giới thiệu, không dẫn tác giả cuốn sách.

Ba ví dụ cho thấy cùng một cách nghĩ: xác định đâu là nguồn bạn thật sự dẫn, đâu là vật chứa nó, rồi điền vào chín ô theo thứ tự. Khi gặp nguồn lạ, như một bài phê bình trong chương trình phát thanh hay một bản thảo lưu trữ, bạn vẫn lập luận đúng như vậy rồi đối chiếu ví dụ gần nhất trong cẩm nang.

MLA khác APA ở những chỗ nào

Sinh viên ngôn ngữ Anh thường học APA ở môn phương pháp nghiên cứu rồi gặp MLA ở môn văn học. Bảng gom chỗ hay lẫn.

Chi tiếtAPA 7MLA 9
Trong bài(Harper, 2020, p. 45)(Harper 45)
Tên danh mụcReferencesWorks Cited
Tên tác giảHarper, A.Harper, Anna. — tên đầy đủ như in trên nguồn
Vị trí nămNgay sau tác giảGần cuối dòng, sau nhà xuất bản
Tên bài báoKhông nháy, viết hoa như câuTrong nháy kép, viết hoa kiểu tiêu đề
Số tập, số12(3)vol. 12, no. 3
Ba tác giả trở lên trong danh mụcGhi tới 20 tênTên đầu, et al.

Chỗ khác có hệ quả lớn nhất là tên tác giả: MLA dùng tên đầy đủ như in trên nguồn, APA dùng chữ cái đầu. Ai ghi chép nguồn theo APA từ đầu sẽ phải quay lại tìm tên đầy đủ khi chuyển sang MLA. Với tên người Việt, vốn có họ đứng trước, cẩm nang MLA có hướng dẫn về tên mà họ đứng đầu; nhiều người giữ nguyên thứ tự Nguyễn Văn An không thêm dấu phẩy. Hãy đối chiếu cẩm nang và quy định của khoa, rồi giữ một cách.

Trình bày trang Works Cited và những lỗi người chấm nhìn thấy đầu tiên

Works Cited đặt ở trang riêng cuối bài, tiêu đề "Works Cited" căn giữa, không in đậm, không gạch chân. Toàn bộ danh mục cách dòng đôi như phần thân bài, mỗi mục thụt lề treo nửa inch: dòng đầu sát lề, các dòng sau lùi vào. Mục xếp theo vần chữ đầu tiên của dòng, thường là họ tác giả; nguồn không có tác giả xếp theo chữ đầu của tên nguồn, bỏ qua mạo từ A, An, The.

Bốn lỗi người chấm thấy ngay khi lật tới trang này: danh mục mang tên "References" hay "Bibliography" như kiểu khác; có năm trong ngoặc ngay sau tên tác giả như APA; tên bài báo không có nháy; và danh mục đánh số. Trong bài, lỗi thấy ngay là dấu phẩy hoặc chữ "p." trong ngoặc, ví dụ (Harper, p. 45).

Tên tác phẩm tiếng Anh trong MLA viết hoa kiểu tiêu đề: viết hoa chữ đầu và mọi từ chính, để thường mạo từ, giới từ, liên từ ở giữa. Tên tác phẩm bằng ngôn ngữ khác theo hướng dẫn riêng của cẩm nang cho ngôn ngữ đó; với tên tiếng Việt, nhiều người viết hoa như câu tiếng Việt bình thường, tức chỉ chữ đầu và danh từ riêng. Một lần nữa, nhất quán quan trọng hơn chọn cách nào.

Câu hỏi thường gặp

MLA 9 khác MLA 8 nhiều không?

Không nhiều về khung. MLA 9 giữ mô hình vật chứa của MLA 8, bổ sung nhiều ví dụ và hướng dẫn chi tiết hơn, như cách ghi tác giả là nhóm, nguồn trực tuyến, ngôn ngữ ít dấu hiệu nhận biết. Bài đã theo MLA 8 thường chỉ cần soát lại vài chi tiết.

Có cần ghi ngày truy cập trang web không?

MLA 9 coi ngày truy cập là tuỳ chọn, khuyến khích ghi khi nguồn không có ngày đăng hoặc dễ thay đổi. Nếu giảng viên yêu cầu, ghi ở cuối dòng: Accessed 16 Nov. 2026.

Bài tiểu luận viết tiếng Việt có dùng MLA được không?

Được, nếu khoa yêu cầu. Các chữ như "edited by", "translated by", "vol." có thể được Việt hoá theo quy định của khoa; cấu trúc tác giả – trang trong bài và mô hình vật chứa giữ nguyên.

Có cần ghi URL đầy đủ trong Works Cited không?

MLA khuyến nghị ghi URL hoặc DOI ở vị trí của nguồn trực tuyến, bỏ phần tiền tố giao thức với URL thường nhưng giữ đầy đủ với DOI. Một số giảng viên không muốn URL dài trong bài; hỏi trước nếu không chắc.

Dẫn bài giảng của thầy cô trên lớp theo MLA thế nào?

MLA có mẫu cho bài giảng, bài nói: tên người nói, tên bài nếu có, tên khoá học, nơi, ngày, rồi mô tả loại nguồn như Lecture. Tuy vậy nhiều giảng viên muốn bạn dẫn tài liệu gốc mà bài giảng dựa vào hơn là dẫn bài giảng.

Sách không có số trang, như sách điện tử chỉnh cỡ chữ được, thì trích thế nào?

Không dùng số vị trí của thiết bị đọc vì nó đổi theo cỡ chữ. Nếu sách chia chương hay đoạn có đánh số, ghi chương hay đoạn, ví dụ (Harper, ch. 3). Nếu không có gì, chỉ ghi tác giả.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138