VienDan.comViện Dẫn
Tên tác giả Việt và trường hợp khó

Tác giả là cơ quan, tổ chức: ghi tên đầy đủ, viết tắt và đơn vị trực thuộc theo APA

Cách ghi tác giả tập thể theo APA 7: tên đầy đủ trong danh mục, viết tắt trong bài, cơ quan cấp trên, tên tiếng Việt hay tiếng Anh và cơ quan đã đổi tên.

Wide shot of an empty government meeting hall in Nghe An with rows of wooden chairs and closed folders on a long table, morning light through tall windows

Khi một tài liệu do cơ quan, tổ chức đứng tên mà không ghi tác giả cá nhân, tên tổ chức được đặt ở vị trí tác giả, viết đầy đủ, không viết tắt trong danh mục tài liệu tham khảo. Trong bài, bạn có thể giới thiệu dạng viết tắt ở lần trích đầu tiên rồi dùng dạng tắt cho các lần sau, nếu tên đó lặp lại nhiều lần.

Nghe đơn giản, nhưng tên cơ quan Việt Nam đặt ra nhiều câu hỏi riêng: ghi bộ hay ghi vụ, ghi tên tiếng Việt hay tên tiếng Anh, cơ quan đã đổi tên hoặc sáp nhập sau năm 2025 thì ghi tên cũ hay tên mới. Bài này tập trung vào phần tên tác giả của tổ chức; cách ghi trọn một mục báo cáo bộ ngành hay văn bản pháp luật có bài riêng ở danh mục nguồn đặc thù Việt Nam của trang.

Khi nào tổ chức được coi là tác giả

Một tài liệu có tác giả là tổ chức khi nó được soạn và phát hành dưới danh nghĩa tổ chức, không ghi người viết cụ thể. Báo cáo thường niên của một viện, hướng dẫn chuyên môn của một sở, tài liệu tập huấn của một trường, trang thông tin của một hiệp hội là những ví dụ hay gặp. Cẩm nang APA gọi đây là tác giả tập thể, và xử lý như một tác giả bình thường: đứng đầu mục, quyết định vị trí xếp vần, xuất hiện trong phần trích trong bài.

Điều cần phân biệt là tài liệu có ghi tác giả cá nhân hay không. Nhiều giáo trình, báo cáo của cơ quan Việt Nam ghi "Ban biên soạn" kèm danh sách người cụ thể, hoặc ghi một người chủ biên. Khi tài liệu ghi rõ người viết, bạn dùng tên người đó làm tác giả, còn cơ quan trở thành nhà xuất bản hoặc nơi phát hành. Chỉ khi tài liệu chỉ có tên cơ quan, cơ quan mới đứng ở vị trí tác giả.

Một tình huống lưng chừng là tài liệu có ghi tên người ký, như thủ trưởng cơ quan ký trên văn bản. Người ký không phải tác giả theo nghĩa thư mục; văn bản được ban hành nhân danh cơ quan. Vì vậy, tên cơ quan mới là tác giả. Với văn bản pháp luật, cách trích còn có quy ước riêng của từng kiểu trích dẫn và từng trường, nên hãy đọc bài về văn bản pháp luật ở danh mục tương ứng.

Trong danh mục: tên đầy đủ, đúng như trên tài liệu

Trong danh mục, APA yêu cầu ghi tên tổ chức đầy đủ, không dùng dạng viết tắt, kể cả khi dạng viết tắt rất quen thuộc. Một tài liệu giả định của "Viện Nghiên cứu Giáo dục Miền Trung" được ghi đúng như vậy, dù trong bài bạn có thể gọi tắt là VNCGD. Lý do: danh mục là nơi người đọc tra cứu, và dạng viết tắt có thể trùng với nhiều tổ chức khác.

Tên tổ chức kết thúc bằng dấu chấm như mọi phần tác giả khác, rồi đến năm trong ngoặc. Nếu tác giả và nhà xuất bản là cùng một tổ chức, APA bỏ phần nhà xuất bản để tránh lặp. Với tài liệu của cơ quan Việt Nam tự phát hành, đây là trường hợp rất phổ biến: báo cáo của sở do chính sở phát hành chỉ cần tên sở ở vị trí tác giả.

Khi xếp vần, mục của tổ chức được xếp theo chữ đầu tiên có nghĩa của tên đầy đủ, không theo dạng viết tắt. Trong tiếng Việt, tên cơ quan thường bắt đầu bằng những chữ như Bộ, Sở, Viện, Trường, Trung tâm, nên các mục này sẽ dồn vào vài vần nhất định. Đó là bình thường. Điều cần tránh là xếp mục theo chữ viết tắt ở một chỗ và theo tên đầy đủ ở chỗ khác.

Trong bài: lần đầu ghi tên đầy đủ kèm viết tắt, các lần sau dùng tắt

Bảng dưới dùng một tổ chức giả định để minh hoạ cách trích trong bài theo APA 7. Quy ước chung là chỉ dùng viết tắt khi tên được nhắc lại nhiều lần trong bài; nếu chỉ nhắc một, hai lần, ghi tên đầy đủ mỗi lần cho rõ.

Tình huốngTrích trong ngoặcTrích trong câu văn
Lần đầu, có dùng viết tắt(Viện Nghiên cứu Giáo dục Miền Trung [VNCGD], 2022)Viện Nghiên cứu Giáo dục Miền Trung (VNCGD, 2022)
Các lần sau(VNCGD, 2022)VNCGD (2022)
Không dùng viết tắt(Viện Nghiên cứu Giáo dục Miền Trung, 2022)Viện Nghiên cứu Giáo dục Miền Trung (2022)
Trong danh mục, luôn luônViện Nghiên cứu Giáo dục Miền Trung. (2022).

Chú ý dấu ngoặc vuông ở lần đầu trích trong ngoặc, và dấu phẩy ngăn viết tắt với năm khi trích trong câu văn. Một lỗi hay gặp là đưa dạng viết tắt vào danh mục, kiểu "VNCGD. (2022)." Người đọc thấy chữ tắt trong bài sẽ không tìm ra vì danh mục xếp theo tên đầy đủ. Nếu bài có nhiều tổ chức viết tắt, nhiều khoa yêu cầu thêm một bảng chữ viết tắt ở đầu luận văn; bảng đó bổ sung cho, không thay thế, việc giới thiệu viết tắt ở lần trích đầu.

Cơ quan cấp trên và đơn vị trực thuộc

Tên cơ quan Việt Nam thường có nhiều tầng: một vụ thuộc bộ, một phòng thuộc sở, một khoa thuộc trường, một trung tâm thuộc viện. Tài liệu có thể in cả chuỗi tên ở trang bìa. Câu hỏi là ghi tầng nào ở vị trí tác giả. Cẩm nang APA hướng dẫn chọn đơn vị cụ thể nhất đã soạn ra tài liệu làm tác giả, còn các cơ quan cấp trên, nếu cần, được đưa vào vị trí nhà xuất bản.

Ví dụ giả định, một tài liệu hướng dẫn có trang bìa ghi tên tỉnh, rồi "Sở Y tế", rồi "Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật". Nếu trung tâm là đơn vị soạn và phát hành, tác giả là Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật kèm tên tỉnh để phân biệt với các trung tâm cùng tên ở tỉnh khác. Sở Y tế có thể xuất hiện ở vị trí nhà xuất bản nếu tài liệu ghi sở là nơi phát hành.

Với tên cơ quan Việt Nam, tên địa phương là phần không thể bỏ, vì nhiều đơn vị cùng tên tồn tại ở 34 tỉnh, thành phố. Ghi "Sở Giáo dục và Đào tạo" mà không ghi tỉnh nào là để người đọc đoán. Nếu tài liệu in tên đầy đủ có tên tỉnh, bạn chép đủ; nếu chỉ in tên đơn vị, bạn có thể thêm tên địa phương theo cách mà quy định của khoa chấp nhận, miễn không làm sai lệch tên chính thức.

Cơ quan đã đổi tên, sáp nhập: ghi tên nào

Từ năm 2025, nhiều bộ, sở và đơn vị hành chính ở Việt Nam đã sáp nhập hoặc đổi tên, và số tỉnh, thành phố giảm còn 34. Sinh viên viết luận văn hiện nay thường trích các báo cáo được phát hành trước thay đổi đó, dưới tên cũ. Nguyên tắc là ghi tên tổ chức đúng như in trên tài liệu tại thời điểm phát hành, không cập nhật sang tên mới. Một báo cáo năm 2023 của một sở cũ vẫn ghi tên sở cũ.

Lý do giống mọi nguyên tắc thư mục khác: danh mục mô tả tài liệu như nó đang tồn tại. Thư viện lưu tài liệu đó dưới tên cũ, các bài khác trích nó dưới tên cũ, và người đọc muốn tìm lại cần đúng tên cũ. Đổi sang tên mới là tạo ra một mục tài liệu không tồn tại, dù tổ chức là cùng một đơn vị kế thừa.

Nếu bạn thấy cần giúp người đọc hiểu mối liên hệ, hãy đặt một câu giải thích trong thân bài, ví dụ "đơn vị này hiện đã sáp nhập vào…", chứ không sửa phần tác giả. Khi danh mục có cả tài liệu trước và sau sáp nhập, bạn sẽ có hai tên tổ chức khác nhau cho cùng một dòng công việc, và đó là phản ánh đúng thực tế. Với các thông tin về thay đổi tổ chức, hãy đối chiếu văn bản chính thức hiện hành thay vì dựa vào trí nhớ.

Tên tiếng Việt hay tên tiếng Anh của cơ quan

Tài liệu tiếng Việt thì ghi tên tiếng Việt. Báo cáo in bằng tiếng Việt với tên cơ quan tiếng Việt thì danh mục ghi tên tiếng Việt, kể cả khi bài của bạn viết bằng tiếng Anh. Một số tạp chí tiếng Anh yêu cầu thêm bản dịch tên trong ngoặc vuông; làm theo yêu cầu của tạp chí.

Tài liệu tiếng Anh thì ghi tên tiếng Anh. Nhiều cơ quan Việt Nam phát hành báo cáo tiếng Anh với tên tiếng Anh chính thức. Khi trích bản tiếng Anh, bạn ghi tên tiếng Anh đúng như trên tài liệu. Đừng tự dịch tên tiếng Việt sang tiếng Anh, vì bản dịch của bạn có thể khác tên chính thức.

Một tổ chức, hai tên trong cùng danh mục. Nếu bạn trích cả bản tiếng Việt và bản tiếng Anh của tài liệu từ cùng một cơ quan, danh mục sẽ có hai tên. Mỗi mục theo tài liệu của nó; thứ tự xếp vần cũng khác nhau.

Tổ chức quốc tế có tên tiếng Việt quen dùng. Một tổ chức quốc tế có thể được gọi bằng tên tiếng Việt trong báo chí, nhưng tài liệu bạn trích lại in tên tiếng Anh. Danh mục ghi tên trên tài liệu. Trong thân bài, bạn vẫn có thể dùng tên tiếng Việt quen thuộc để câu văn tự nhiên, kèm phần trích đúng tên tác giả.

Lỗi hay gặp khi ghi tác giả là tổ chức

Các lỗi dưới đây xuất hiện thường xuyên trong danh mục của luận văn, khoá luận có nhiều tài liệu từ cơ quan nhà nước và tổ chức. Phần lớn sửa được trong vài phút nếu bạn soát theo danh sách.

  • Đưa chữ viết tắt vào danh mục thay cho tên đầy đủ, khiến mục bị xếp sai vần và người đọc không tra được.
  • Ghi cơ quan cấp cao nhất làm tác giả trong khi tài liệu do một đơn vị trực thuộc soạn, làm mất thông tin về nơi thực sự chịu trách nhiệm nội dung.
  • Bỏ tên địa phương khỏi tên sở, trung tâm, khiến người đọc không biết là đơn vị của tỉnh nào.
  • Tự cập nhật tên cơ quan sang tên mới sau sáp nhập, tạo ra một mục tài liệu không khớp với bản gốc nào.
  • Tự dịch tên cơ quan sang tiếng Anh khi trích tài liệu tiếng Việt, hoặc ngược lại.
  • Giới thiệu viết tắt ở lần trích đầu nhưng các lần sau lúc dùng tắt, lúc dùng tên đầy đủ.
  • Lặp tên tổ chức ở cả vị trí tác giả và nhà xuất bản khi hai vị trí là một.

Cách soát nhanh: lọc riêng các mục có tác giả là tổ chức trong bảng nguồn, đặt cạnh trang bìa của từng tài liệu, rồi đi qua bảy dòng trên cho từng mục.

Câu hỏi thường gặp

Báo cáo ghi "Ban biên soạn" kèm danh sách người cụ thể thì tác giả là ai?

Nếu tài liệu ghi rõ tên người viết, những người đó là tác giả, còn cơ quan là nơi phát hành. Nếu chỉ ghi "Ban biên soạn" mà không có tên người, tác giả là cơ quan phát hành tài liệu.

Có bắt buộc phải dùng chữ viết tắt cho tên cơ quan dài không?

Không. Viết tắt là lựa chọn để câu văn gọn khi tên lặp lại nhiều lần. Nếu chỉ nhắc một, hai lần, ghi tên đầy đủ rõ hơn. Khi đã chọn dùng viết tắt cho một tổ chức, hãy dùng nhất quán sau lần giới thiệu.

Tên cơ quan có tên tỉnh cũ trước sáp nhập thì có cần ghi chú tên tỉnh mới không?

Trong danh mục, giữ tên như trên tài liệu. Nếu muốn giúp người đọc, đặt một câu giải thích trong thân bài. Việc này không bắt buộc theo APA, nhưng có ích khi bài bàn về một địa bàn cụ thể.

Trang web của một hiệp hội không ghi người viết bài, có ghi hiệp hội là tác giả được không?

Được, nếu trang đó do chính hiệp hội soạn và phát hành. Đây là cách APA xử lý phổ biến cho trang của tổ chức. Cách ghi trọn mục trang web có bài riêng ở danh mục nguồn số của trang.

Hai cơ quan cùng đứng tên một tài liệu thì ghi thế nào?

Ghi cả hai như hai tác giả, theo thứ tự in trên tài liệu, nối bằng dấu "&" trước tên cuối trong danh mục. Trong bài, trích cả hai tên, có thể dùng viết tắt cho từng tên theo cách đã nói ở trên.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138